21 Mayıs 2018 Pazartesi

TELA NEDİR

00:56:00 0

Telalar: Tela, giysiden beklenen görünüm, kalite ve etkiyi elde etmek amacıyla kumaşa farklı yöntemlerle tutturulan yardımcı malzemedir. 
İşlenen kumaşa, hacim ve direnç kazandırıp giysiye verilecek biçime katkıda bulunurlar. Böylece kumaşın dikim, yıkama, ütüleme gibi işlemlerde karşılaşabileceği sorunlarda kumaşa destek rolü oynarlar. Görevleri, giysinin biçim ve dayanımını desteklemek, buruşmaya yatkınlığını azaltmak, kumaşa belli bir sertlik ve form kazandırmaktır. Telalar, doğal ya da kimyasal liflerden elde edilebildiği gibi, son dönemlerde yaygın bir biçimde elyaf tülbenti olarak, nonwoven (dokusuz yüzey) üretim teknikleri ile üretilmektedir.

Telaların kullanım amaçları:

Uygulandığı bölgede esnemeyi, kırışmayı önlemek ve şekli korumak, Yaka, klapa, manşet, pat, cep ve cep kapaklarına destek sağlamak; tok bir tuşe (dokunum) kazandırmak, bunlarda kıvrılmayı engellemek, Takım elbise ve paltolarda vücut bölümlerinin desteklemek, belirli bir şeklin verilmesi ve omuz bölümlerini birleştirmek, Düğme ve ilik alanlarını takviye etmek, Çeşitli kenar bölgelerde takviye ve düzgünlük sağlamak, Kemer ve bel şeritlerine sertlik ve destek vermektir. Tela denildiğinde algılanan kavram genellikle “Yapışkan Tela” dır. Yapışkan Tela: Bir yüzeyi yapışkan madde ile kaplanmış olan tekstil yüzeyi ile, onu kaplamada kullanılan reçinenin oluşturduğu malzemedir. Kaplama: Kumaşa tutunmayı sağlayan yapıştırıcı malzeme olup, ısıtıldıklarında eriyen soğuduklarında da başlangıçta sahip oldukları katı hale dönen sentetik reçinelerdir. Kumaş: Kaplamanın oturtulduğu tekstil yüzeyi olup dokuma, örme ve dokusuz yüzey (nonwoven) üretim teknikleri ile üretilirler.

1 Mayıs 2018 Salı

PANAMA DOKUMA ÖRGÜ

01:03:00 0
Şekil 1.7: Düzenli Panama Örgü Raporu

Panama Dokuma 

Bezayağı örgüsünde kullanılan bağlantı şeklinin iki veya daha fazla sayıda çözgü ve atkı ipliğine uygulanmasıyla panama dokuma elde edilir. Bu durumda iki veya daha fazla sayıda iplik yan yana aynı hareketi yapar. En çok kullanılan panamalar yan yana iki çözgü ipliğinin, yanyana iki atkı ipliği ile bağlantısından meydana gelen karelerdir. 
Panama örgüler, düzenli panama örgüleri ve düzensiz panama örgüleri diye iki gruba ayrılır. 

Düzenli Panama Örgüsü 

Atkı ve çözgü iplikleri eşit olan panamalara düzenli panama örgüsü denir. 
Düzenli panama örgüsü ile dokunan kumaşın dayanıklığı düşüktür. Gevşek ve gözenekli bir dokusu vardır. Ayrıca ipliklerin grup halinde hareket etmeleri nedeniyle kayma ve dokuda şekil bozukluğu oluşabilir. Düzenli panama örgüsü, kumaşın tersinde ve yüzünde aynı görüntüyü verir. Örgü raporundaki atkı ve çözgü sayısı eşittir. En küçük düzenli panama raporu, 4 çözgü ve 4 atkı raporundan oluşur. 
Düzenli panama örgüsü özellikle yünlü ve pamuklu dokumalarda tercih edilir. Elbiselik, spor ceketlik mantoluk kumaşların dokumasında kullanılır.

9 Mart 2018 Cuma

KUMAŞLARDA HAVA GEÇİRGENLİĞİ

02:24:00 0
Hava geçirgenliği (air permeability) kumaşın iki yüzeyi arasından dik geçen hava akış miktarıdır. TSE (1996) hava geçirgenliğini “deney alanı, basınç düşmesi ve zaman gibi şartları belirlenmiş bir deney parçasından düşey yönde geçen havanın hızı” olarak tanımlamıştır. 
Hava geçirgenliği ölçümleri belirli bir kumaş alanında standart basınç farklılıkları oluşturarak yapılmaktadır. Teknik bir tanımla, manometrede 10 mm’lik bir yükseklik farkına neden olacak basınçta 100 mm2 ’lik bir alandan bir saniyede geçen hava hacminin mm olarak ifadesidir. SI birimiyle cm3 /s/cm2 , mm/s olarak ifade edilen hava geçirgenliği giysi konforunu etkilemektedir. Hava geçirgenliği kavramı tekstil endüstrisinde kumaşın karakterini, özellikle de ürünün fonksiyonel performansını açıklarken teknik bir bilgi olarak çok sık kullanılmaktadır. Hava geçirgenliği yerine hava direnci kavramı da kullanılmaktadır.

Tekstil malzemelerinin hava geçirgenlikleri ve kumaş özellikleri arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmak için yapılan pek çok deneysel çalışmada ölçümler, materyalin iki yüzeyi arasındaki akış miktarını belirlemeye yarayan hava geçirgenliği test cihazı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Hava geçirgenliği test cihazlarında genellikle Schifer ve Boyland (1942) tarafından geliştirilen hava geçirgenliği ölçerindeki temel prensip benimsenmiştir. 

Hava geçirgenliği test cihazı kullanılarak farklı kumaş yapıları için basınç değişimi ile akış miktarı arasındaki ilişki incelendiğinde ortaya çıkan farklılıklar kumaş yapı parametrelerinin hava geçirgenliğine etkisinin gözlemlenmesine yardımcı olmaktadır.
ksiyonel performansını açıklarken teknik bir bilgi olarak çok sık kullanılmaktadır. Hava geçirgenliği yerine hava direnci kavramı da kullanılmaktadır.

7 Mart 2018 Çarşamba

ÖRMECİLİĞİN TANIMI VE TARİHİ

22:55:00 0

Örmeciliğin Tanımı ve Tarihi 

Genel olarak örmeciliği, özel iğneler yardımı ile bir ipliğe ilmek şekli verilmesi suretiyle, bu ilmeğin kendinden önceki, sonraki ve yanındaki ilmeklerle bağlantı yaptırılarak yüzey elde edilmesi olarak tanımlayabiliriz. 
Teknik olarak bir başka şekilde ifade etmek gerekirse örmecilik, bir veya daha fazla iplik grubuna, örücü iğneler ve yardımcı elemanlar yardımıyla temel örgü elemanları formu verilip, bunlar arasında da enine ve boyuna yönde bağlantılar oluşturularak bir tekstil yüzeyi elde edilmesi işlemi olarak tanımlanabilir. 

Bugünkü örme endüstrisinin temeli, dört yüz yıl önce 1589 yılında William Lee tarafından yapılan ilk mekanik örgü makinesine dayanmaktadır. Çorap örme üzerine geliştirilen bu ilkel tezgâhta geçerli olan örme prensipleri, günümüzün elektronik makinelerinde de aynıdır. 1758 yılında Jededaih Strutt yatay durumdaki iğne yatağına dik olarak ikinci bir iğne yatağını ilave ederek ilk çift yataklı örme makinesini, 1798 yılında Decroix Wise ilk yuvarlak örme makinesini ve 1863 yılında Q. V. Lamb ilk V-yataklı örme makinesini geliştirmişlerdir. Fakat bu alandaki en önemli gelişmeler son elli yılda gerçekleşmiştir.

ÖRME MAKİNELERİNİN TANINMA PARAMETRELERİ

00:46:00 0

Makine Çapı

Makine çapı silindirik iğne yatağının çapının ölçüsüdür. Genelde inç olarak ifade edilir. En yaygın olarak kullanılan makine çapı 30 inçtir. Tabi ki makine çapı o makinede üretilen tüp kumaş en ölçüsünü etkilemektedir. Fakat sadece çap belirleyici değildir, örgü yapısı, kumaş sıklığı, kumaşın relakse durumu gibi faktörler de önemli olmaktadır.

Örneğin aynı çap ölçüsündeki yuvarlak örme makinelerinde, düz örgü yapısı veya rib örgü yapısı üretildiğinde, bu farklı iki örgü yapısındaki tüp kumaş enleri farklı olmaktadır. Rib örgü yapısı gereği, makineden çıktıktan sonra kumaş eninde yönde kendini toplar ve daralır. Düz örgü (süprem) yapısındaki tüp kumaş eni ise rib örgüye göre daha fazladır.

Makine İnceliği (E)

Silindirik iğne yatağında 1 inçteki (25,4 mm) iğne sayısıdır. E ile gösterilir. Tabi ki, E değeri arttıkça 1 inçteki iğne sayısı artacağından, iğne yapısı daha da ince olmaktadır. Dolayısıyla makinenin incelik değeri, o makinede çalışılacak olan iplik numara değerlerini etkilemektedir. E değeri arttıkça, o makinede kullanılacak, ipliklerin de daha da ince yapıda olması gerekmektedir.

Sistem Sayısı

Silindirik iğne yatağının çevresinde, yan yana sıralanarak sabitlenmiş ve iğnelerin içindeki açılmış yollardan ayakları vasıtasıyla geçerek her birinde bir ilmek sırası oluşturabileceği her bir kam yapısına, sistem denir. Dolayısıyla yuvarlak örme makinelerinde, yatağın bir tur dönüşüyle, silindirik yatağın çevresindeki kam sistemi sayısı kadar ilmek sırası oluşturulabilir.

Örneğin makinede 120 sistem mevcut ise makine yatağının bir tur dönüşünde 120 ilmek sırası oluşturulabilir. Bu nedenle yuvarlak örme makineleri seri kumaş üretimi için uygundur. Her bir sistemin üst kısmında iğnelere iplik sevk eden mekikler sabitlenmiştir, yani sistem sayısı kadar mekik bulunmaktadır. Sistem sayısı çok fazla olan makinelerde iplik bobinleri cağlıklara yerleştirilir. Sistem sayısı az olan makinelerde ise makinenin üst kısmındaki bobin çanaklarında bulunmaktadır. Bir makinedeki sistem sayısının artmasıyla, o makinede birim zamandaki üretim miktarı da artacaktır. Tabi ki, üretim miktarı, makine hızı veya üretilen örgü yapısı gibi faktörlere de bağlıdır.

Makine hızı (devir/dk.) silindir iğne yatağının bir dakikadaki döndüğü tur sayısıdır. Aynı makineden birim zamanda alınacak üretim miktarı, örgü yapısına da bağlıdır. Örneğin iğne iptalli çalışılan örgülerde, tüm iğnelerin çalışarak ilmek oluşturduğu veya ilmek askı kombinasyonlu yapılara göre daha az üretim elde edilir.